از: کالین مک‌گین*

برگردان به فارسی از: فرزین آقازاده

انگاری میان مغزِ مادّی و ذهن هُشیار حائلی باشد. همان‌ حایلی که «ویتگنشتاین» آن را فاصلۀ عبورناپذیر** نامید. جسم و ذهن به‌نوعی باهم سرِ ناسازگاری دارند. این ناسازگاری ازآنجا ایجاد می‌شود که گویا ازیک سو نمی‌توانیم با بررسی و آزمودن مغزمادی، شرحی بر چگونگی پدید‌آمدن هُشیاری بیابیم و از سوی دیگر هم کسی نمی‌تواند با تأمل و تفکر و درون‌نگری، چگونگی برخاستن پدیدۀ هُشیاری از بافتهای جسمانی مغز را معلوم نماید. روشهای ما در حصول آگاهی از چگونگی پیوند یافتن مغز با ذهن، متأسفانه هنوز عامل واقعی پیونددهندۀ این‌دو را نیافته‌اند تا آن را بشناسند!

با همۀ اینها بی‌گمان می‌توان گفت که هشیاری پدیده‌ای برخاسته از طبیعت و ماحصل فرایندی زیست‌شناختی است و همان‌قدر از مفاهیم ماورائی فاصله دارد که فرایندهای گوارش و یا گردش خون. هشیاری می‌آید و می‌رود، فزونی می‌گیرد و کاستی می‌یابد، رشد می‌کند و می‌میرد.

اما به‌راستی چرا این‌همه دشوار است که این پدیده را به‌روش علمی مقهور خویش سازیم؟ پاسخ، به نظر من، در دوردستها نیست بلکه در وجود خود ماست و آن اینکه مغز ما به‌گونه‌ای تکامل نیافته، و به تواناییهای لازم مجهز نشده، تا بتواند این معما را حل کند. مغز ما به‌درد این می‌خورد که  در این دنیا به این سو و آن سو برویم و یا در پیدا کردن همسر ایده‌آل خود موفق شویم و یا حتی به‌خوبی به شناخت طبیعت سرگرم باشیم، اما آنجا که سخن از گوهرۀ گرانقدر انسانیت، یعنی آگاهی، باشد و اینکه چگونه از مغز مادی برمی‌خیزد، همان مغز در برابر این پرسش ناتوان می‌نماید. و تنها مایۀ تسلی ما این خواهد بود که مدام شوقی فراوان در درونمان زبانه بکشد و دوام یابد تا شاید زمانی که نظریۀ کوانتوم بسیار بسیار پیر شده باشد، آنگاه به دریافت این راز نائل آییم.

* «COLIN MCGINN»، فیلسوف انگلیسی.

** Unbridgeable Gulf

دریافت نسخه پی دی اف

مردمان آسیای غربی چند قرن است در خوابند. همان که غربی‌ها خاورمیانه می‌گویند. همان که مدام در حال درجا زدن است. همان که مخزن پول و سرمایه است. قبلا استعمار قدیمی داشت و اکنون استعمار نوین. محل رقابت غرب و شرق. سیاستهای کثیف خودشان را با پول خود مردم این ناحیه به اجرا در می‌آورند. جنگ بر سر منابع اصلی این منطقه و نفت لعنتی است. اما این جنگ هزینه دارد و قدرتهای جهانی برای تأمین این هزینه راه خوبی دارند و آن هم تأمین آن از جیب خود مردم منطقه است. دیگر پولی هم نمی‌ماند که خرج خود این مردم شود. غرب و شرق از چند قرن قبل ما را خوب شناخته‌اند حتی خیلی بهتر از خودمان. نتیجه‌اش این می‌شود که ما را به جان هم می‌اندازند و ما هم به خیال خود خیلی مؤثر هستیم و اهدافی داریم. غافل از اینکه مدام بازی می‌خوریم. ملتهای گیج منطقه حتی نسل زد و بچه های جدیدشان هم گیج‌اند.

دریافت نسخه پی دی اف